Haftalik menyu va xaridlar roʻyxati: Excelda qanday tuzish kerak

«Bugun nima pishiramiz?» degan savol har kuni beriladi, javob esa koʻpincha bozor yoki doʻkonda tasodifan topiladi. Natijada muzlatgichda ishlatilmagan mahsulotlar yotadi, kerakli narsa esa unutiladi va kechqurun yana doʻkonga chopishga toʻgʻri keladi.

Haftalik menyu bu tartibsizlikni yoʻqotadi. Yakshanba kuni 15 daqiqa ajratib, haftaga taomlarni tanlaysiz, Excel esa qaysi mahsulotdan qancha kerakligini, uyda bor narsani ayirib, xaridlar roʻyxatini tuzadi. Qoʻshimcha foyda — oila oziq-ovqatga haftasiga qancha sarflashini oldindan bilasiz.

1-qadam: mahsulotlar maʼlumotnomasi

Birinchi varaqda tez-tez sotib olinadigan mahsulotlarni yozing: nomi, birligi (g, ml yoki dona), qadoq hajmi va qadoq narxi. Bir birlik narxi formuladan chiqadi.

Narxlar taxminiy — oʻzingiz xarid qiladigan joydagi narxlarni yozing.

2-qadam: retseptlar

Ikkinchi varaqda har bir taom uchun bir porsiyaga ketadigan mahsulotlar: taom, mahsulot, miqdor. Masalan, palov bir porsiyaga: guruch 100 g, goʻsht 80 g, sabzi 100 g, yogʻ 20 ml, piyoz 30 g.

Porsiya narxi = Σ(miqdor × 1 birlik narxi). Palov uchun: 1 800 + 8 800 + 600 + 440 + 150 = 11 790 soʻm. Excelda har bir qatorda =C2*VLOOKUP(B2;Mahsulotlar!A:E;5;FALSE), keyin taom boʻyicha SUMIF bilan jamlanadi.

3-qadam: haftalik menyu

Menyu varagʻida 7 kun va har kunda nonushta, tushlik, kechki ovqat, tamaddi. Har bir katakka taom ochiladigan roʻyxatdan tanlanadi va yoniga porsiyalar soni yoziladi — toʻrt kishilik oila uchun odatda 4.

Ochiladigan roʻyxat uchun: Maʼlumotlar → Maʼlumotlarni tekshirish → Roʻyxat, manba — retseptlar varagʻidagi taomlar nomlari. Bu nomlar bir xil yozilishini kafolatlaydi.

4-qadam: xaridlar roʻyxati qanday hisoblanadi

Mantiq uch bosqichli:

1. Har bir taom hafta davomida necha porsiya tayyorlanishini sanaymiz: =SUMIF(Menyu!B:B;A2;Menyu!C:C).
2. Retseptdagi har bir qator uchun haftalik ehtiyoj = porsiyaga miqdor × haftalik porsiyalar.
3. Mahsulot boʻyicha jami ehtiyojni SUMIF bilan yigʻamiz va uydagi qoldiqni ayiramiz.

Qadoqlar soni butun songa yaxlitlanadi:

=ROUNDUP(MAX(0;D2-E2)/C2;0)

Bu yerda D2 — haftalik ehtiyoj, E2 — uyda bor, C2 — qadoq hajmi. Masalan, guruchga 1 300 g kerak, uyda 400 g bor — 900 g yetishmaydi, demak 1 kg lik bitta qadoq olinadi.

Nega xaridlar menyudan qimmatroq chiqadi

Menyu narxi haqiqatda yeyilgan porsiyalar boʻyicha hisoblanadi: 900 g guruch — 16 200 soʻm. Doʻkonda esa butun qadoq 18 000 soʻmga olinadi. Farq yoʻqolmaydi — u keyingi haftaga zaxira boʻlib qoladi. Shuning uchun keyingi haftada «uyda bor» ustunini yangilashni unutmang.

Koʻp uchraydigan xatolar

• Birliklarni aralashtirish. Mahsulot maʼlumotnomada grammda boʻlsa, retseptda ham grammda yozing. «1 stakan» yoki «bir hovuch» Excel uchun tushunarsiz.
• Ziravor va yogʻni yozmaslik. Ular kam ketadi, lekin tez tugaydi va roʻyxatdan tushib qoladi.
• Juda murakkab menyu. Haftasiga 21 xil taom rejalashtirish shart emas. Ikki kunga yetadigan shoʻrva yoki qozonda palov — tejamli va qulay.
• Narxlarni yangilamaslik. Narxlar oʻzgaradi; oyiga bir marta asosiy mahsulotlar narxini tekshiring.

Tayyor shablon: haftalik menyu va xaridlar roʻyxati

Bepul shablon yuqoridagi mantiqni toʻliq amalga oshirgan:

• «Mahsulotlar» — 100 tagacha mahsulot: qadoq narxi, hajmi, uydagi qoldiq va sotib olinadigan qadoqlar soni.
• «Retseptlar» — 60 tagacha taom va bir porsiyaga tarkib (500 qatorgacha), porsiya narxi avtomatik hisoblanadi.
• «Menyu» — 7 kun, har birida 4 ta ovqatlanish, har bir ovqatlanishga ikkitagacha taom va porsiyalar soni.
• «Xaridlar» — «Sotib olindi» belgisi bilan tayyor roʻyxat: nima olinganini belgilab borasiz.
• «Xulosa» — kunlar va ovqatlanishlar boʻyicha narx, bir kishiga kunlik narx va ikkita diagramma.

Fayl Excel 2007 va undan yangi versiyalarida hamda LibreOffice’da makroslarsiz ishlaydi. Namunadagi narxlar va retseptlar oʻylab topilgan — ularni oʻzingiznikiga almashtiring.

Koʻp beriladigan savollar

Bozordan sotib olinadigan mahsulotlar uchun qadoq qanday yoziladi?

Odatda qanday miqdorda olsangiz, oʻshani yozing: sabzi va piyoz uchun 1000 g, koʻkatlar uchun bir bogʻ — dona. Shunda roʻyxat bozordagi real xaridga mos keladi.

Mehmon kelsa, menyuni qanday oʻzgartiraman?

Oʻsha kunning porsiyalar sonini oshiring — xaridlar roʻyxati va narx avtomatik qayta hisoblanadi.

Bolalar va kattalar porsiyasi farq qilsa-chi?

Eng sodda yoʻl — bola porsiyasini 0,5 deb olish. Toʻrt kishilik oilada ikki bola boʻlsa, porsiyalar soni 3 boʻladi.

Menyuni har hafta noldan tuzish kerakmi?

Yoʻq. Bir nechta yaxshi haftalarni fayl nusxasi sifatida saqlab qoʻying va navbatma-navbat ishlating — 3–4 haftalik aylanma menyu koʻpchilik oilalarga yetadi.