Excel'de haftalık yemek menüsü ve otomatik alışveriş listesi

Her akşam "bugün ne pişirsek?" sorusu, ardından markete koşturma, eve gelince unutulan soğan ve buzdolabında bozulan yarım demet maydanoz. Tanıdık geldiyse yalnız değilsiniz. Plansız mutfak hem zaman hem para kaybettirir.

Haftalık menü planlamak bu döngüyü kırar. Pazar günü yarım saat ayırıp haftanın yemeklerini belirlerseniz markete tek seferde, listeyle gidersiniz. Excel ise işin en sıkıcı kısmını, yani malzemeleri toplayıp alışveriş listesini çıkarmayı sizin yerinize yapabilir.

Bu yazıda yemek tariflerinden otomatik alışveriş listesi üreten bir tabloyu nasıl kuracağınızı ve maliyeti nasıl hesaplayacağınızı anlatıyoruz.

Tablonun mantığı

Sistem dört parçadan oluşur:

1. Ürünler: marketten aldığınız her şey; paket boyutu, paket fiyatı ve evdeki stok.
2. Tarifler: her yemeğin bir porsiyonu için malzemeler ve miktarları.
3. Menü: hangi gün hangi öğünde hangi yemek, kaç porsiyon.
4. Alışveriş listesi: menüden hesaplanan toplam ihtiyaç eksi evdeki stok.

Anahtar fikir şudur: tarifleri bir kez, bir porsiyon için yazarsınız. Sonrasında her hafta yalnızca menüyü değiştirirsiniz.

Adım 1: Ürün listesi

Birimleri tutarlı seçin: gram, mililitre veya adet. Birim fiyatı hesaplamak için: =D2/C2 (₺/g).

Adım 2: Tarifler

Her satır "yemek + malzeme + bir porsiyon miktarı" olur:

Porsiyon maliyeti, malzeme miktarı × birim fiyat toplamıdır. Birim fiyatı DÜŞEYARA ile çekin:

=C2*DÜŞEYARA(B2;Ürünler!$A:$F;6;0)

Adım 3: Menü

Satırlarda günler, sütunlarda öğünler (kahvaltı, öğle, akşam, ara öğün) olan bir tablo yapın. Her hücrede açılır listeden yemek seçilsin, yanında porsiyon sayısı yazsın. Dört kişilik bir ailede pazartesi ve çarşamba akşamı mercimek çorbası, 4'er porsiyon olsun.

Adım 4: Alışveriş listesini hesaplamak

Önce her yemeğin hafta boyunca kaç porsiyon pişirileceğini bulun. Menüyü uzun bir liste olarak tutuyorsanız (gün, öğün, yemek, porsiyon) bu tek bir ETOPLA'dır:

=ETOPLA(Menü!$C:$C;A2;Menü!$D:$D)

Ardından tarif satırlarında "haftalık miktar = bir porsiyon × haftalık porsiyon" hesaplayın ve ürün bazında toplayın:

=ETOPLA(Tarifler!$B:$B;A2;Tarifler!$E:$E)

Mercimek için: 50 g × 8 porsiyon = 400 g. Evde 300 g var, eksik 100 g. Ama markette 100 gram mercimek satılmaz, paket alırsınız. Paket sayısı:

=EĞER(F2-E2<=0;0;YUKARIYUVARLA((F2-E2)/C2;0))

Sonuç: 1 paket, 60 ₺. Listede yalnızca paket sayısı sıfırdan büyük olanları görmek için filtre kullanın.

Neden alışveriş tutarı menü maliyetinden yüksek çıkar?

Menü maliyeti gerçekte yenen porsiyonları sayar, market ise tam paket satar. Yukarıdaki örnekte 100 g mercimek için 1 kg aldınız; kalan 900 g gelecek haftanın stoğudur. Bu yüzden haftalık bütçeyi değerlendirirken iki rakamı ayrı tutmak faydalıdır: "bu haftanın yemekleri neye mal oldu" ve "markete ne kadar ödedim".

Sık yapılan hatalar

• Aynı ürünü farklı adlarla yazmak. "Soğan" ve "Kuru soğan" iki ayrı ürün olur, liste ikiye bölünür. Ürünleri her zaman açılır listeden seçin.
• Birimleri karıştırmak. Tarifte "1 su bardağı", ürün listesinde gram yazarsanız hesap çalışmaz. Tarifleri listedeki birime çevirin: bir su bardağı mercimek yaklaşık 180–190 g.
• Stoğu güncellememek. Evdeki stok yanlışsa liste ya fazla ya eksik çıkar. Alışverişten önce dolaba hızlıca bakmak yeterli.
• Çok iddialı menü. Her gün yeni ve uzun tarifler planlamak birkaç hafta sonra bırakmaya yol açar. Haftada iki-üç kez "kalanları değerlendirme" akşamı bırakın.

Hazır şablon: Haftalık Menü ve Alışveriş Listesi

Bu sistemi hazır kullanmak isterseniz ücretsiz şablonumuz var:

• «Ürünler»: 100 ürüne kadar; paket fiyatı, boyutu, evdeki stok ve alınacak paket hesabı.
• «Tarifler»: 60 yemeğe kadar, bir porsiyon için malzemeler (500 satıra kadar); porsiyon maliyeti otomatik hesaplanır.
• «Menü»: 7 gün × 4 öğün, öğün başına iki yemek, porsiyon sayısı ve maliyet.
• «Alışveriş»: «Alındı» işaretli hazır liste; evde olanlar düşülür, kalan tam paketlere yuvarlanır.
• «Özet»: günlere ve öğünlere göre maliyet, kişi başı günlük tutar ve iki grafik.

Yemekler ve ürünler açılır listelerden seçilir. Dosya Excel 2007 ve üzeri ile LibreOffice'te makrosuz çalışır. Pakette boş tablo ve kurgusal verili bir örnek bulunur; örnekteki fiyatlar ve tarifler yaklaşıktır, kendi bilgilerinizle değiştirin.

Sık sorulan sorular

Haftalık menüyü ne zaman hazırlamak en mantıklı?

Çoğu aile için büyük alışverişten bir gün önce. Önce dolabı kontrol edin, bozulmak üzere olanları menünün ilk günlerine koyun, sonra eksikleri planlayın.

Misafir geldiğinde ne yapmalıyım?

O öğünün porsiyon sayısını artırmanız yeterli; alışveriş listesi kendiliğinden güncellenir. Tarifleri bir porsiyon için yazmanın en büyük avantajı budur.

Menü planlaması gerçekten para kazandırır mı?

Genellikle evet, çünkü plansız alışverişte "nasılsa lazım olur" diye alınan ürünler ve bozulup atılan yiyecekler azalır. Ne kadar tasarruf ettiğinizi görmek için birkaç hafta market fişlerinizi tablodaki tahminle karşılaştırın.

Diyet veya özel beslenme için kullanılabilir mi?

Evet, tarifleri kendi beslenme düzeninize göre yazabilirsiniz. Kalori takibi istiyorsanız ürün listesine 100 g başına kalori sütunu eklemek mümkündür, ancak bu tabloda hazır bulunmaz.