KHIZHNYAKOVPul jamgʻarish rejasi Excelda: maqsadga oyiga qancha ajratish kerak
Maqsadga jamgʻarish rejalashtiruvchisi — Excel shabloni — Bepul yuklab olish →
«Bir kun yigʻib olaman» degan maqsad odatda shu holicha qoladi. Pul oy oxirida ortib qolsa jamgʻariladi, ortmasa — yoʻq. Aniq raqam paydo boʻlganda esa hammasi oʻzgaradi: «har oyning 5-sanasida 1 150 000 soʻmni omonatga oʻtkazaman» — bu allaqachon bajariladigan reja.
Bu maqolada maqsad summasi va muddatidan oylik badalni qanday hisoblash, omonat foizini qanday hisobga olish va oʻz imkoniyatingiz bilan maqsadga qachon yetishingizni Excelda qanday aniqlashni koʻrib chiqamiz. Moliyaviy zaxira haqida ham alohida toʻxtalamiz.
1-qadam: maqsadni raqamlarda yozing
Har bir maqsad uchun toʻrtta raqam kerak:
| Maqsad | Summa, soʻm | Muddat, oy | Allaqachon bor | Omonat stavkasi |
|---|---|---|---|---|
| Mashina uchun boshlangʻich toʻlov | 30 000 000 | 18 | 5 000 000 | 18% |
| Oilaviy taʼtil | 12 000 000 | 8 | 0 | 18% |
| Moliyaviy zaxira | 32 000 000 | 24 | 4 000 000 | 18% |
Muddatni oylarda yoki aniq sana bilan belgilash mumkin. Sanadan oylar sonini olish uchun: =DATEDIF(TODAY();C2;"m").
2-qadam: foizsiz oddiy hisob
Eng sodda yoʻl — qolgan summani oylarga boʻlish: (30 000 000 − 5 000 000) / 18 ≈ 1 388 889 soʻm oyiga. Bu hisob tushunarli, lekin omonatda pul foiz olib oʻsishini hisobga olmaydi va badalni oshirib koʻrsatadi.
3-qadam: omonat foizi bilan hisob (PMT)
Excelning PMT funksiyasi annuitet formulasi boʻyicha oylik badalni topadi:
=PMT(E2/12;C2;D2;-B2)
Bu yerda E2/12 — oylik stavka, C2 — oylar soni, D2 — allaqachon yigʻilgan summa, B2 — maqsad (minus ishora bilan). Misolimizda natija taxminan 1 145 145 soʻm. Yaʼni foizlar oyiga 240 mingdan ortiq yukni oʻz zimmasiga oladi.
Hisob foizlar har oy qoʻshiladi va badal oy oxirida kiritiladi degan farazga asoslangan. Yuqoriga yaxlitlash maʼqul: =ROUNDUP(PMT(E2/12;C2;D2;-B2);-3) → 1 146 000 soʻm.
4-qadam: oʻz badalingiz bilan muddatni toping (NPER)
Koʻpincha savol teskari boʻladi: «Oyiga 1 300 000 soʻm ajrata olaman, qachon yigʻaman?» Buning uchun NPER:
=NPER(E2/12;-1300000;-D2;B2)
Natija — 16,2 oy, yaʼni 17-oyda maqsadga yetasiz. Erishish sanasini EDATE beradi: =EDATE(TODAY();ROUNDUP(F2;0)).
5-qadam: jamgʻarish jadvalini tuzing
Oyma-oy jadval motivatsiya uchun juda foydali: har oy qoldiq qanday oʻsayotgani koʻrinadi.
| Oy | Boshidagi qoldiq | Foiz | Badal | Oxiridagi qoldiq |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 5 000 000 | 75 000 | 1 145 145 | 6 220 145 |
| 2 | 6 220 145 | 93 302 | 1 145 145 | 7 458 592 |
Formulalar: foiz = boshidagi qoldiq × oylik stavka, oxiridagi qoldiq = boshidagi + foiz + badal. Keyingi oy boshidagi qoldiq oldingi oy oxiridagisiga teng.
Moliyaviy zaxira qancha boʻlishi kerak
Moliyaviy zaxira — ish yoʻqolgan, kasal boʻlgan yoki kutilmagan taʼmir paytida yashash uchun pul. Odatda u 3–6 oylik majburiy xarajatlarga teng olinadi: oylik xarajatlar × oylar soni. Oyiga 8 000 000 soʻm sarflaydigan oila uchun 4 oylik zaxira — 32 000 000 soʻm. Uni ham boshqa maqsad kabi PMT bilan rejalashtiring, lekin tez yechib olinadigan omonatda saqlang.
Koʻp uchraydigan xatolar
- Yillik stavkani 12 ga boʻlmaslik. PMT ga 18% emas, 1,5% berilishi kerak, aks holda badal deyarli nolga yaqin chiqadi.
- Ishoralarni adashtirish. Maqsad va mavjud summa qarama-qarshi ishorali boʻlishi kerak, aks holda natija gʻalati boʻladi.
- Barcha maqsadlarni alohida koʻrish. Uchta maqsad boʻyicha badallar birga daromadning qanday ulushini olishini tekshiring — 30–40% dan oshsa, reja uzoq yashamaydi.
- Foizdan soliq va inflyatsiyani unutish. Hisob nominal; uzoq maqsadlar uchun summani biroz oshirib qoʻying.
Tayyor shablon: maqsadga jamgʻarish rejalashtiruvchisi
Bepul shablon yuqoridagi barcha hisoblarni bitta faylda bajaradi:
- «Maqsadlar» — 10 tagacha maqsad: summa, oylarda yoki sana bilan muddat, allaqachon yigʻilgan, omonat stavkasi, sizning badalingiz. Natijada kerakli oylik badal, muddatgacha yigʻiladigan summa, yigʻish muddati va progress koʻrinadi.
- «Jadval» — tanlangan maqsad boʻyicha foizlar bilan 120 oygacha oylik jamgʻarish jadvali va diagramma.
- «Moliyaviy zaxira» — oylik xarajatlar × oylar soni, yigʻish muddati va kerakli badal.
- «Xulosa» — barcha maqsadlar birgalikda, umumiy oylik badal va uning daromaddagi ulushi, ikkita diagramma.
Excel 2007 va undan yangi versiyalar hamda LibreOffice’da ishlaydi, makroslarsiz. Boʻsh jadval va namuna bilan toʻldirilgan nusxa bor. Foizlardan soliq, inflyatsiya va stavka oʻzgarishi hisobga olinmaydi; omonatsiz yigʻsangiz, stavkani 0 qiling.
Koʻp beriladigan savollar
Pulni uyda yigʻish va omonatga qoʻyish orasida qancha farq bor?
Misolimizda 18 oyda omonat foizi bir necha million soʻm qoʻshadi. Buni koʻrish uchun bir xil maqsadni stavka 0 va 18% bilan hisoblab, oylik badallarni solishtiring.
Avval qarzni yopish kerakmi yoki jamgʻarish?
Agar qarz stavkasi omonat stavkasidan yuqori boʻlsa, ortiqcha pulni qarzga yoʻnaltirish foydaliroq. Lekin kichik moliyaviy zaxirani baribir parallel yigʻing, aks holda har qanday kutilmagan xarajat yangi qarzga aylanadi.
Bir oy badal kirita olmasam, reja buziladimi?
Yoʻq, faqat qayta hisoblash kerak. Mavjud summani yangilang — PMT qolgan oylarga yangi badalni chiqaradi yoki NPER yangi muddatni koʻrsatadi.
Valyutada jamgʻarsa boʻladimi?
Ha, hisob valyutaga bogʻliq emas: summani va valyuta omonati stavkasini kiriting. Faqat bitta jadval ichida turli valyutalarni aralashtirmang.
