Мұғалімнің электрондық сынып журналын Excel-де қалай жүргізуге болады

Орташа баллды санау, тоқсандық баға шығару және сыныптың үлгерімі туралы есеп беру мұғалімнің уақытын көп алады. Ресми журнал бағаны жазуға арналған, ал есеп-қисап өз алдына қалады. Дөңгелектеуде қате кетсе, оны кейін ата-анаға түсіндіруге тура келеді.

Мұғалімнің жеке журналын Excel-де жүргізсеңіз, бағаны бір рет енгізесіз, ал қалғанын формулалар есептейді. Мақалада журнал құрылымын, орташа баллды, тоқсандық бағаны, білім сапасы мен үлгерімді қалай есептеуді көрсетеміз.

Журналдың құрылымы

Негізгі парақ — матрица: жолдарда оқушылар, бағандарда сабақ күндері. Қиылысқан ұяшықта баға (2–5) немесе қатыспауды білдіретін «қ» әрпі тұрады.

Қарапайым жоспар мынадай:

• бір парақта сынып атауы, пән, мұғалім, тоқсандардың басталу күндері, оқушылар тізімі;
• екінші парақта бағалар матрицасы, оның оң жағында орташа балл, әр бағаның саны, қатыспау саны;
• қорытынды парағында әр тоқсан мен жыл үшін орташа және баға;
• жиынтық: сыныптың үлгерімі мен білім сапасы.

Ұяшыққа ашылмалы тізім қойыңыз (Data → Data Validation → List): 2, 3, 4, 5 және «қ». Сонда «45» немесе «4+» секілді қате жазбалар кірмейді.

Орташа балл және бағалар саны

Оқушының бағалары C2:AP2 аймағында болсын. Орташа балл:

=IFERROR(AVERAGE(C2:AP2);"")

AVERAGE функциясы мәтінді, яғни «қ» әрпін, автоматты түрде өткізіп жібереді, сондықтан қатыспау орташаға кірмейді. IFERROR бос жолда қате шығармайды.

Бағалар саны:

• бестіктер: =COUNTIF(C2:AP2;5)
• төрттіктер: =COUNTIF(C2:AP2;4)
• үштіктер: =COUNTIF(C2:AP2;3)
• екіліктер: =COUNTIF(C2:AP2;2)
• қатыспаулар: =COUNTIF(C2:AP2;"қ")

Мысал: оқушының бағалары 5, 4, 4, қ, 5, 3, 4. Орташа = (5+4+4+5+3+4)/6 = 4,17. Қатыспау бір, ол орташаға кірмейді.

Тоқсандық бағаны дөңгелектеу

Орташа 4,17 болса, баға 4 болатыны түсінікті. Ал 3,5 пен 3,6 арасындағы шекара — дау туатын жер. Осы себепті дөңгелектеу шегін жеке ұяшыққа (K1) шығарып, оны өзіңіз белгілеңіз:

=INT(B2)+IF(B2-INT(B2)>=$K$1;1;0)

K1 = 0,5 болса, қарапайым математикалық дөңгелектеу, K1 = 0,6 болса, қатаңырақ ереже шығады. Мысалы, орташа 3,55 және K1 = 0,5 болса, баға 4, ал K1 = 0,6 болса, баға 3. Бұл тек ұсыныс: түпкілікті шешім мұғалімде қалады, сондықтан бағаны мектебіңіздегі ережелермен салыстырып, қажет болғанда қолмен түзетіңіз.

Тоқсан бойынша есептеу үшін бағалар аймағын тоқсанның бастапқы және соңғы күндері бойынша шектеу керек. Ең қарапайым жолы: әр тоқсанға жеке бағандар тобын бөліп қою немесе күндерді тақырыпқа жазып, AVERAGEIFS қолдану.

Білім сапасы және үлгерім

Сыныптың екі көрсеткіші жиі сұралады:

• үлгерім — тоқсанды оң бағамен (3, 4, 5) бітірген оқушылар үлесі;
• білім сапасы — 4 және 5 алған оқушылар үлесі.

Егер тоқсандық бағалар D2:D30 аймағында болса:

• үлгерім: =COUNTIF(D2:D30;">=3")/COUNT(D2:D30)
• білім сапасы: =COUNTIF(D2:D30;">=4")/COUNT(D2:D30)

Мысал: сыныпта 25 оқушы, оның 20-сы 4–5 алды, 4-і 3 алды, 1-і 2 алды. Үлгерім = 24/25 = 96%, білім сапасы = 20/25 = 80%.

Қатысу пайызы

Қатысу — барлық өткен сабақтың ішінде оқушы келген сабақтар үлесі: =1-қатыспау_саны/өткен_сабақ_саны. Өткен сабақ санын күн тақырыптары бойынша санайсыз. Қатысу шегін (мысалы, 85%) жеке ұяшыққа шығарып, одан төмен оқушыларды шартты пішімдеумен бояңыз, сонда кімге назар аудару керек екені көрінеді.

Жиі кездесетін қателер

• «қ» әрпін 0 санымен ауыстыру: ол орташаны түсіреді.
• Дөңгелектеуді көзбен жасау, сөйтіп бір оқушыға бір ереже, екіншісіне басқа ереже қолдану.
• Оқушылар тізімін ортасынан өзгерту. Жаңа оқушыны тізімнің соңына қосыңыз, формулалар аймағын бұзбаңыз.
• Бір файлда бірнеше пәнді араластыру.

Дайын үлгі: мұғалімнің электрондық сынып журналы

Егер бәрін өзіңіз құрғыңыз келмесе, дайын кестені алуға болады. Үлгі ақылы және бес парақтан тұрады.

«Сынып» парағында сынып атауы, пән, мұғалім, тоқсандардың басталу және оқу жылының аяқталу күндері, 35 оқушыға дейінгі тізім, 40 сабақ күніне дейін, дөңгелектеу және қатысу шегінің параметрлері беріледі. «Бағалар» парағы оқушылар мен сабақ күндерінің матрицасы: ашылмалы тізімі бар 2–5 бағалары және «қ», түспен бөлектеу, орташа балл, әр түрдің бағалар саны, қатыспаулар және таңдалған кезең үшін ұсынылған баға. «Қорытындылар» парағында төрт тоқсанның әрқайсысы мен жыл үшін орташа балл мен ұсынылған баға, сондай-ақ «үздік», «жақсы оқушы», «үштігі бар», «үлгермейтін» санаттары бар. «Қатысу» парағы тоқсандар бойынша қатыспауларды, қатысу пайызын және шектен төмен оқушыларды көрсетеді. «Жиынтық» парағында сыныптың орташа балы, білім сапасы, үлгерімі, қатысу, тоқсандар мен жыл бойынша кесте және екі диаграмма бар.

Жинақта бос кесте және ойдан шығарылған деректері бар толтырылған үлгі бар. Файл қазақ тілінде, Excel 2007 және одан жаңа нұсқаларда және LibreOffice-те макростарсыз жұмыс істейді. Бұл қарапайым формулалардағы Excel кестесі, ол жеке жазбаларға арналған: ресми журналды алмастырмайды. Дөңгелектеу шегі мен басқа мәндерді мектебіңіздегі жергілікті талаптармен салыстырыңыз.

Жиі қойылатын сұрақтар

Бір файлда бірнеше пәнді жүргізуге бола ма?

Бір файл — бір сыныптағы бір пән. Басқа пән үшін файлдың көшірмесін сақтап, пәнді ауыстырып, жаңа бағаларды қойыңыз.

Қанша оқушы мен сабақ күні сияды?

Дайын үлгіде 35 оқушыға және 40 сабақ күніне дейін. Сабақ көп болса, жарты жылға бөлек файл жүргізіңіз.

Орташа баллды ресми баға ретінде қолдануға бола ма?

Орташа балл тек көмекші көрсеткіш. Тоқсандық бағаны қою тәртібі мектептің ережесіне байланысты, ал түпкілікті шешімді мұғалім қабылдайды.

Бағаларды сабақ күнімен бірге қалай дұрыс жазу керек?

Күнді бағананың тақырыбына жазыңыз, бағаны оқушы жолындағы ұяшыққа қойыңыз. Сабақта болмаса, «қ» таңдаңыз, сонда ол орташаға кірмей, қатысу пайызында есептеледі.