KHIZHNYAKOVExcel'de araç masraf takibi: yakıt tüketimi, kilometre maliyeti, bakım
Araç Masrafları Takibi — Excel Şablonu — Şablonu aç →
Araba sahibi olmanın maliyetini sorduğunuzda çoğu kişi yalnızca yakıtı düşünür. Oysa yıl sonunda toplama bakıldığında periyodik bakım, lastik, sigorta ve kasko, MTV, muayene, otopark, köprü ve otoyol geçişleri, yıkama ve beklenmedik arızalar en az yakıt kadar yer tutar.
Bu harcamaları tek bir yerde toplamak üç şey sağlar: aracın size gerçekte kaça mal olduğunu (kilometre başına) görürsünüz, yakıt tüketiminde bir anormallik olduğunda fark edersiniz ve yağ değişimi gibi bakımları unutmazsınız. Aracını işi için kullananlar için bu rakamlar ayrıca fiyatlandırmanın temelidir.
Bu yazıda Excel'de araç masraf takibinin nasıl kurulacağını, yakıt tüketiminin doğru hesaplanmasını, kilometre maliyetini ve bakım hatırlatmalarını anlatıyoruz.
Adım 1: Yakıt alımları
Her yakıt alımı bir satırdır: tarih, kilometre sayacı, litre, litre fiyatı, depo tam dolduruldu mu.
- Tutar:
=C2*D2 - Önceki alımdan beri gidilen yol:
=B3-B2 - 100 km'de tüketim:
=C3/(B3-B2)*100
Burada önemli bir nokta var: tüketim, bir sonraki tam doldurmada alınan litreyle hesaplanır. Depoyu tam doldurduğunuzda, aldığınız yakıt önceki tam doldurmadan bu yana yaktığınız miktardır.
Örnek
Litre fiyatı örnek olarak 50 ₺ alınmıştır.
| Tarih | Kilometre | Litre | Tutar | Yol | L/100 km |
|---|---|---|---|---|---|
| 01.03 | 52.300 | 40,0 | 2.000 ₺ | – | – |
| 14.03 | 52.910 | 42,0 | 2.100 ₺ | 610 | 6,89 |
| 29.03 | 53.480 | 41,5 | 2.075 ₺ | 570 | 7,28 |
Yakıt maliyeti kilometre başına: 2.100 / 610 ≈ 3,44 ₺. Tüketim bir anda örneğin 7'den 9 litreye çıkarsa lastik basıncını, filtreleri ve sürüş koşullarınızı kontrol etme zamanıdır.
Adım 2: Diğer harcamalar
Ayrı bir sayfada yakıt dışındaki her şeyi tutun: tarih, kilometre, kategori, tutar, açıklama. Kategoriler örneğin:
- Bakım ve onarım
- Lastik
- Sigorta ve kasko
- Vergi ve muayene (MTV, araç muayenesi)
- Otopark, köprü ve otoyol
- Yıkama ve bakım ürünleri
- Cezalar
- Diğer
Kategorileri açılır listeden seçin. Aylara göre özet için ÇOKETOPLA kullanın:
=ÇOKETOPLA(Harcamalar!$D:$D;Harcamalar!$C:$C;$A2;Harcamalar!$F:$F;B$1)
F sütunu =AY(A2) ile hesaplanan aydır.
Adım 3: Kilometre maliyeti
Kilometre maliyeti = tüm harcamalar (yakıt + diğerleri) / gidilen kilometre
Bir yıllık örnek:
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Yakıt | 60.000 ₺ |
| Bakım ve onarım | 15.000 ₺ |
| Sigorta ve kasko | 30.000 ₺ |
| MTV ve muayene | 6.000 ₺ |
| Otopark, otoyol, yıkama | 9.000 ₺ |
| Toplam | 120.000 ₺ |
Yılda 15.000 km gidildiyse kilometre maliyeti 120.000 / 15.000 = 8 ₺/km olur. Yani yalnızca yakıta bakıldığında görünen maliyetin iki katından fazla. Taksi, kurye veya aracıyla çalışan serbest meslek sahipleri için bu rakam fiyat belirlemede kritik önemdedir.
Güncel kilometre için yakıt ve harcama sayfalarındaki en yüksek değeri alın:
=MAK(Yakıt!B:B;Harcamalar!B:B)
Adım 4: Bakım hatırlatmaları
Her periyodik işlem için iki aralık tanımlayın: kilometre ve ay. Örneğin motor yağı 10.000 km veya 12 ayda bir, hangisi önce gelirse.
| İşlem | Son yapılan km | Son tarih | Aralık km | Aralık ay |
|---|---|---|---|---|
| Motor yağı ve filtre | 45.000 | 10.04.2026 | 10.000 | 12 |
| Fren balataları | 30.000 | 05.09.2025 | 30.000 | 24 |
| Polen filtresi | 45.000 | 10.04.2026 | 15.000 | 12 |
Durum formülü (güncel kilometre $B$1'de):
=EĞER(YADA($B$1>=B2+D2;BUGÜN()>=SERİTARİH(C2;E2));"Zamanı geldi";"")
Bir adım öteye geçip "zamanı yaklaşıyor" uyarısı da ekleyebilirsiniz: kalan kilometre 1.000'in altına veya kalan süre bir ayın altına düştüğünde.
Sık yapılan hatalar
- Depoyu tam doldurmadan tüketim hesaplamak. "500 ₺'lik yakıt" alımlarında hesap anlamsızdır; tüketimi yalnızca tam doldurmalar arasında hesaplayın.
- Kilometreyi yanlış yazmak. Tek bir hatalı rakam (52.910 yerine 59.210) hem tüketimi hem kilometre maliyetini bozar. Kilometrenin bir öncekinden küçük olduğu satırları koşullu biçimlendirmeyle işaretleyin.
- Yıllık giderleri unutmak. Kasko ve MTV yılda bir veya iki kez gelir ama maliyetin büyük kısmıdır.
- Küçük harcamaları atlamak. Otopark ve otoyol ücretleri tek tek küçüktür, yılda toplamı ciddi bir tutara ulaşır.
Hazır şablon: Araç Masrafları Takibi
Bu yapıyı ücretli Excel şablonumuzla hazır kullanabilirsiniz:
- "Araç": araç bilgileri, başlangıç kilometresi ve harcama kategorileri.
- "Yakıt Alımları": tarih, kilometre, litre ve fiyat; 100 km'deki tüketim ve kilometre maliyeti otomatik hesaplanır.
- "Harcamalar": kategorilere göre yakıt dışındaki tüm harcamalar.
- "Bakım": kilometre ve ay aralıklı planlı işlemler, "Zamanı geldi" ve "Gecikti" durumlarıyla.
- "Özet": toplamlar, aylara ve kategorilere göre harcamalar ve grafik.
Güncel kilometre, yakıt alımları ve harcamalardaki en yüksek değerden otomatik alınır. Excel 2007 ve sonrası ile LibreOffice'te makrosuz çalışır; hesaplama yaklaşıktır.
Sık sorulan sorular
Birden fazla araç için kullanabilir miyim?
En temiz yol, her araç için dosyanın ayrı bir kopyasını tutmaktır. Böylece tüketim ve bakım geçmişi birbirine karışmaz; yıl sonunda özetleri yan yana koyarak karşılaştırabilirsiniz.
LPG'li araçlarda tüketimi nasıl hesaplarım?
Benzin ve LPG alımlarını ayrı tutun; her yakıt türü için tüketimi kendi tam doldurmaları arasında hesaplayın. Toplam kilometre maliyetinde ise ikisinin tutarını birlikte kullanın.
Aracın değer kaybı hesaba katılmalı mı?
Gerçek sahip olma maliyetini görmek istiyorsanız evet. Yıllık tahmini değer kaybını (alış fiyatı ile tahmini satış fiyatı farkının yıllara bölümü) "Diğer" kategorisine ekleyebilirsiniz; bu durumda kilometre maliyeti belirgin biçimde artar.
Yakıt tüketimim üreticinin değerinden yüksek, normal mi?
Genellikle evet. Katalog değerleri ideal koşullarda ölçülür; şehir içi trafik, klima, yük ve sürüş tarzı tüketimi artırır. Önemli olan, kendi ortalamanızdaki ani değişimleri fark etmektir.
