Excel'de Kredi Hesaplama: Taksit, Ödeme Planı ve Toplam Faiz

Kredi teklifinde göze çarpan rakam genellikle aylık taksittir. Ama kararı belirleyen rakam toplam geri ödemedir: kaç lira çekiyorum, kaç lira ödüyorum, aradaki fark ne? Bunu görmek için bankanın ödeme planını beklemeniz gerekmez. Birkaç formülle Excel'de kendiniz hesaplayabilirsiniz, üstelik farklı bankaların tekliflerini yan yana koyabilirsiniz.

Bu yazıda iki yaygın ödeme türünü (eşit ve azalan taksit) hesaplıyor, ödeme planını kuruyor, efektif faizi buluyor ve erken ödemenin etkisini örnekle gösteriyoruz.

Eşit taksit: sabit aylık ödeme

Eşit taksitte her ay aynı tutar ödenir. Başlangıçta taksitin büyük kısmı faizdir, zamanla anapara payı artar. Excel'de DEVRESEL_ÖDEME işleviyle hesaplanır:

=DEVRESEL_ÖDEME(B2/12;B3;-B1)

B1 kredi tutarı, B2 yıllık faiz, B3 vade (ay). Örnek: 200.000 TL, yıllık %36 (aylık %3), 24 ay.

• Aylık taksit: 11.809,48 TL
• Toplam geri ödeme: 283.427,60 TL
• Toplam faiz: 83.427,60 TL

Azalan taksit: düşen aylık ödeme

Azalan taksitte anapara her ay eşit bölünür, faiz kalan borç üzerinden hesaplanır. Bu yüzden ilk taksit yüksektir, sonra düşer. Aynı kredi için:

• Aylık anapara: 200.000 / 24 = 8.333,33 TL
• İlk taksit: 8.333,33 + 200.000 × %3 = 14.333,33 TL
• Son taksit: 8.333,33 + 8.333,33 × %3 = 8.583,33 TL
• Toplam faiz: 75.000 TL

Excel'de her ayın taksitini =anapara+kalan_borç*B2/12 ile yazarsınız. Azalan taksitte toplam faiz daha düşüktür (75.000 TL'ye karşı 83.427,60 TL), çünkü borcu daha hızlı kapatırsınız; ama ilk aylarda bütçeyi daha fazla zorlar. Eşit taksit öngörülebilirlik, azalan taksit daha az faiz sağlar.

Ödeme planını kurun

Her satır bir ay: dönem no, taksit, faiz, anapara, kalan borç.

• Faiz: =önceki_kalan*$B$2/12
• Anapara: =taksit-faiz
• Kalan borç: =önceki_kalan-anapara

Son satırda kalan borcun sıfıra ya da çok küçük bir değere inmesi hesabın doğruluğunu gösterir. Küsurat farkı varsa YUVARLA kullanın.

Efektif faiz: gerçek maliyet

Bankanın duyurduğu faiz oranı, dosya masrafı, sigorta ve komisyonları içermez. Gerçek maliyeti görmek için "net eline geçen tutarı" ve taksiti kullanarak oranı bulun:

=ORAN(B3;-taksit;net_tutar)

Örnek: 200.000 TL kredide 2.000 TL masraf kesiliyorsa eline geçen 198.000 TL'dir. Aynı taksitle aylık oran yaklaşık %3,09 çıkar; yıllık bazda bu yaklaşık %37,1 nominal, yaklaşık %44,1 efektif faize denk gelir. Masraf az görünse de oranı gözle görülür biçimde artırır. Teklifleri karşılaştırırken yalnızca faiz oranına değil, bu efektif orana bakın.

Erken ödemenin etkisi

Kredinin ortasında elinize para geçti. Aynı örnekte 6 taksit ödendikten sonra 50.000 TL ek ödeme yaptığınızı düşünün. Kalan borç yaklaşık 162.421,88 TL'den 112.421,88 TL'ye iner. Taksiti aynı tutarsanız kredi yaklaşık 12 ay daha sürer, toplam vade 24 yerine 18 aya düşer; toplam faiz yaklaşık 55.257 TL olur. Yani yaklaşık 28.171 TL faiz tasarrufu elde edersiniz. Alternatif olarak taksiti azaltıp vadeyi koruyabilirsiniz; tasarruf daha az, ama aylık yük hafifler.

Excel'de bunu ödeme planında ek ödeme sütunu açarak ve kalan borcu =önceki_kalan-anapara-ek_ödeme olarak güncelleyerek yaparsınız.

Sık yapılan hatalar

• Aylık oranı yıllık oranla karıştırmak. Excel'e yıllık oranı 12'ye bölerek verin.
• Masrafları saymamak. Efektif faiz için net eline geçen tutarı kullanın.
• Yalnızca taksite bakmak. Vade uzadıkça taksit düşer, toplam faiz artar.
• Bankanın planıyla birebir aynı sonuç beklemek. Banka faizi gün sayısına göre hesaplayabilir; tablo yaklaşık sonuç verir.

Hazır şablon: Kredi Hesaplayıcı

Kredi Hesaplayıcı şablonu bu hesapları hazır sunar ve ücretsizdir.

• "Hesaplama" sayfasında tutar, faiz, vade ve ödeme türü (eşit ya da azalan taksit) girilir; sonuçlar, tablo ve yıllara göre bir grafik görünür. Erken ödemeden sonra neyin kısalacağı seçilir: vade veya taksit.
• "Erken Ödemeler" sayfasına en fazla 60 erken ödeme tarih ve tutarıyla yazılır.
• "Ödeme Planı" sayfasında faiz, anapara ve kalan borçla birlikte 360 aya kadar tam plan bulunur.

Şablon aylık taksiti, toplam faiz yükünü, vadeyi ve erken ödemeden tasarrufu gösterir. Kredi kullananlar, konut kredisi alanlar, girişimciler ve banka tekliflerini karşılaştırıp erken ödeme düşünenler için uygundur. Pakette boş tablo ve kurgusal verilerle doldurulmuş bir örnek bulunur. Makro yok; Excel 2007 ve üstü ile LibreOffice'te çalışır, dosya Türkçedir. Sonuçlar bankanınkine yakındır; banka faizi gün sayısına göre hesaplayabilir ve masraf ekleyebilir, bu yüzden bankanın planını esas alın. Hesap yaklaşıktır. Düzeltmeler ve yeni sürümler ücretsiz.

SSS

Eşit taksit mi azalan taksit mi seçmeliyim?

Aylık bütçeniz öngörülebilir olmalıysa eşit taksit, ilk aylarda yüksek ödemeyi kaldırabiliyor ve toplam faizi düşürmek istiyorsanız azalan taksit mantıklıdır. Bankanın sunduğu seçenekleri kontrol edin; her kredi türünde ikisi birden olmayabilir.

Vadeyi uzatmak neden toplam maliyeti artırır?

Borç daha uzun süre faiz işlediği için toplam faiz artar. Taksit düşer ama toplam geri ödeme yükselir.

Farklı bankaların tekliflerini nasıl karşılaştırırım?

Her teklif için tutar, oran, vade ve masrafı aynı tabloya yazın. Toplam geri ödemeyi ve efektif faizi karşılaştırın; yalnızca taksite bakmayın.

Kredi hesaplayıcı değişken faizde işe yarar mı?

Sabit oran varsayımıyla çalıştığı için değişken faizde yaklaşık bir fikir verir. Oran değiştiğinde kalan borç ve kalan vadeyle yeni bir hesap yapın.