Abonementlar va tashriflar hisobini Excelda qanday yuritish kerak

Kichik studiyada administrator mijozlarni yaxshi biladi, shunga qaramay savollar chiqaveradi. «Menda nechta mashgʻulot qoldi?» — «Daftarga qarayman». «Abonementim qachon tugaydi?» — «Hozir aniqlayman». Daftar yoʻqolsa yoki administrator almashsa, hisob ham yoʻqoladi, mijoz bilan ishonch esa susayadi.

Excel jadvali bu hisobni tartibga soladi. Kerak boʻlgani: abonement turlari, sotuvlar va tashriflar jurnali. Qolganini formulalar hisoblaydi.

Hisobning asosiy qismlari

1. Abonement turlari. Nomi, mashgʻulotlar soni, amal qilish muddati (kunlarda), narxi. Masalan, «8 mashgʻulot, 30 kun», «Cheksiz, 30 kun».
2. Mijozlar. Ism, telefon, izoh.
3. Sotilgan abonementlar. Mijoz, tur, boshlanish sanasi, narx.
4. Tashriflar. Sana, mijoz, guruh yoki mashgʻulot.

Tugash sanasi va qoldiq

Abonement boshlanish sanasi C2, muddat kunlarda D2 boʻlsa:

=C2+D2

Mijozning shu abonement davridagi tashriflari sonini COUNTIFS bilan topamiz:

=COUNTIFS(Tashriflar!B:B;A2;Tashriflar!A:A;">="&C2;Tashriflar!A:A;"<="&E2)

bu yerda A2 — mijoz, E2 — tugash sanasi. Qoldiq esa:

=F2-G2

F2 — abonementdagi mashgʻulotlar soni, G2 — ishlatilgani. Cheksiz abonement uchun qoldiq hisoblanmaydi, faqat muddat nazorat qilinadi.

Misol. Dilnoza «8 mashgʻulot, 30 kun» abonementini 1-sanada sotib oldi, narxi 560 000 soʻm. U 5 marta keldi. Qoldiq: 8 − 5 = 3 mashgʻulot. Tugash sanasi — 31-sana. Agar 25-sanada hali 3 mashgʻulot qolgan boʻlsa, administrator uni ogohlantiradi: muddat tugashiga olti kun qoldi.

Holatlar

Holat ustuni administratorga hamma narsani koʻrsatadi (E2 — tugash sanasi, F2 — mashgʻulotlar soni, H2 — qoldiq):

=IF(E2<TODAY();"Tugagan";IF(AND(F2<>"";H2<=0);"Mashgʻulotlar tugadi";IF(E2-TODAY()<=7;"Tez orada tugaydi";"Faol")))

Shartli formatlash bilan «Tez orada tugaydi» qatorni sariq qiling: administrator kunni boshlaganda kimga qoʻngʻiroq qilish kerakligini koʻradi.

Muzlatish

Mijoz kasal boʻlib yoki safarga ketib, abonementni muzlatishni soʻrasa, muzlatish kunlarini alohida ustunga yozing va tugash sanasiga qoʻshing:

=C2+D2+MuzlatishKunlari

Shunda sana oʻzi suriladi, hech narsani qoʻlda oʻzgartirmaysiz.

Qatnov va tushum boʻyicha tahlil

Faqat hisob yuritish emas, undan xulosa ham chiqaring.

• Oylik tushum = shu oy sotilgan abonementlar narxi yigʻindisi (SUMIFS).
• Guruhlar boʻyicha qatnov = guruhga kelganlar soni (COUNTIFS).
• Uzoq kelmaganlar = oxirgi tashrifdan beri oʻtgan kunlar; 30 kundan koʻp kelmagan mijozga qoʻngʻiroq qilish mumkin.
• Uzaytirish = abonement tugagach, yangisini sotib olganlar ulushi.

Bu raqamlar qaysi guruh toʻlib, qaysi biri boʻsh ekanini, jadvalni qayta tuzish kerakligini koʻrsatadi.

Kundalik ish tartibi

Administrator uchun oddiy tartib ishlaydi. Mijoz kelganda tashrifni jurnalga kiritadi va qoldiq mashgʻulotni ayta oladi. Kun boshida «Tez orada tugaydi» holatidagilarni koʻrib chiqib, ularga uzaytirish haqida eslatadi. Haftada bir marta uzoq kelmagan mijozlar roʻyxatini ochib, ularga yozadi. Oy oxirida tushum va qatnovni oldingi oy bilan solishtiradi. Bu uch-toʻrt daqiqalik odat mijozlarni saqlab qolishga va tushumni barqaror ushlashga yordam beradi.

Odatiy xatolar

• Tashrifni abonementga qoʻlda yozish. Tashriflarni jurnalda yuriting, qoldiq formuladan chiqsin.
• Muddat sanasini hisoblamaslik. «Taxminan oy oxirigacha» degan kelishuv tortishuv boshlaydi.
• Bir mijozni ikki marta kiritish. Mijozlar roʻyxatidan tanlang.
• Tugagan abonementlarni oʻchirish. Ularni saqlang: tushum va qatnov tahlili tarixga tayanadi.

Yana bir foydali odat — abonement turlarini oddiy saqlash: ikki-uch asosiy tur, ortiqcha variantsiz. Tur koʻp boʻlsa, hisob murakkablashadi, mijoz esa tanlashda adashadi. Har bir turda mashgʻulotlar soni, muddat va narx aniq yozilgan boʻlsa, sotuv tez, tushunmovchilik esa kam boʻladi.

Tayyor shablon: Abonementlar va tashriflar hisobi

Bu pullik shablon yuqoridagilarni tayyor holda beradi:

• «Turlar» varagʻida abonement turlari: mashgʻulotlar, muddat va narx.
• «Mijozlar» varagʻida kontaktlar, jami tashriflar va tashrifsiz kunlar koʻrinadi.
• «Abonementlar» varagʻiga 1500 tagacha sotuv kiritiladi; tugash sanasi, ishlatilgani, qoldiq va holat oʻzi hisoblanadi.
• «Tashriflar» varagʻida 8000 tagacha yozuv amaldagi abonement tekshiruvi bilan yuritiladi.
• «Xulosa» varagʻida tushum, faol abonementlar, guruhlar va oylar boʻyicha qatnov bor.

Muzlatish kunlarini «Qoʻshimcha kunlar» ustuniga yozsangiz, tugash sanasi suriladi. «Tez orada tugaydi» holati ajratib koʻrsatiladi va xulosada hisobga olinadi. Fayl Excel 2007 va undan yangi versiyalarda hamda LibreOfficeʼda ishlaydi. Bu oddiy formulali jadval, buxgalteriya dasturi emas. Toʻplamda boʻsh jadval va xayoliy maʼlumotli namuna bor. Fayl oʻzbek tilida.

Koʻp beriladigan savollar

Bir martalik mashgʻulotni qanday hisobga olish kerak?

Uni alohida abonement turi sifatida kiriting: 1 mashgʻulot, bir kun muddat. Shunda tushumga ham, qatnovga ham tushadi.

Mijoz muddat tugagach, mashgʻulot qoldigʻi bilan kelsa-chi?

Bu sizning qoidangizga bogʻliq. Muddatni uzaytirish yoki qoldiq yoʻqolishi haqida oldindan kelishing va qoidani abonement turida yozib qoʻying.

Guruhlarda joy soni cheklangan boʻlsa?

Tashriflar jurnalidan har bir mashgʻulotga kelganlar sonini COUNTIFS bilan hisoblab, guruh sigʻimi bilan solishtiring.

Jadval toʻlov qabul qilishni oʻzi amalga oshiradimi?

Yoʻq, bu hisob va nazorat jadvali: sotuvni qayerda amalga oshirishingizdan qatʼi nazar, abonementni jadvalga oʻzingiz kiritasiz.