Kredit kalkulyatori Excelda: oylik toʻlov va ortiqcha toʻlovni qanday hisoblash kerak

Kredit shartnomasida oylik toʻlov yozilgan, lekin umumiy ortiqcha toʻlov koʻpincha eʼtibordan chetda qoladi. Masalan, 24 million soʻm kredit uchun 12 oy ichida taxminan 3 million soʻm foiz toʻlanadi, lekin oylik toʻlovga qarab bu summa sezilmay qoladi.

Excelda kredit kalkulyatori bir necha formuladan iborat. Uni oʻzingiz tuzsangiz, har bir raqamning qayerdan kelganini tushunasiz va bank takliflarini yonma-yon solishtira olasiz. Quyida annuitet va differensial toʻlovlar, ortiqcha toʻlov va muddatidan oldingi toʻlovni hisoblashni koʻramiz.

1-qadam: kirish maʼlumotlari

Uch raqam yetarli:

• kredit summasi;
• yillik foiz stavkasi;
• muddat (oylarda).

Ularni alohida kataklarga yozing, masalan, B1, B2, B3. Oylik stavka — yillik stavkani 12 ga boʻlish: B2/12.

2-qadam: annuitet toʻlov

Annuitet — har oy bir xil toʻlov. Excelda buning uchun PMT funksiyasi bor:

=PMT(B2/12;B3;-B1)

Misol. Kredit 24 000 000 soʻm, yillik stavka 24%, muddat 12 oy. Oylik stavka 2%:

=PMT(0,02;12;-24000000)

Natija ≈ 2 269 430 soʻm. Jami toʻlov: 2 269 430 × 12 ≈ 27 233 164 soʻm, ortiqcha toʻlov (foizlar) ≈ 3 233 164 soʻm.

Jadval: har oy uchun

• foiz = qoldiq × oylik stavka;
• asosiy qarz = toʻlov − foiz;
• yangi qoldiq = qoldiq − asosiy qarz.

Birinchi oyda foiz 24 000 000 × 2% = 480 000 soʻm, asosiy qarz 2 269 430 − 480 000 ≈ 1 789 430 soʻm. Oxirgi oyda esa foiz juda kam: toʻlovning asosiy qismi qarzga ketadi.

Faqat foizlar yigʻindisi kerak boʻlsa, jadval shart emas: =-CUMIPMT(B2/12;B3;B1;1;B3;0).

3-qadam: differensial toʻlov

Differensial toʻlovda asosiy qarz har oy teng boʻlinadi, foiz esa qoldiqqa hisoblanadi — shuning uchun toʻlov kamayib boradi.

Oyning toʻlovi: =B1/B3+(B1-B1/B3*(oy-1))*B2/12

Misolimizda:

Jami foiz: 3 120 000 soʻm — annuitetdagi 3 233 164 dan taxminan 113 ming soʻm kam. Differensialda foiz kamroq, lekin birinchi oylarda toʻlov yuqori: oylik byudjet imkon bersagina qulay.

4-qadam: muddatidan oldin toʻlov

Muddatidan oldingi toʻlov qoldiqni kamaytiradi. Keyin ikki yoʻl bor: toʻlovni saqlab, muddatni qisqartirish yoki muddatni saqlab, toʻlovni kamaytirish. Qolgan muddatni topish uchun NPER:

=NPER(B2/12;-toʻlov;yangi_qoldiq)

Yangi toʻlov esa yana PMT: =PMT(B2/12;qolgan_oylar;-yangi_qoldiq).

Misol: 6-oyning oxirida 5 000 000 soʻm ortiqcha toʻlandi. Qoldiq kamayadi, foizlar qolgan qoldiqqa hisoblanadi — bu jami ortiqcha toʻlovning pasayishini bildiradi. Jadvalda qoldiq ustunida muddatidan oldingi toʻlovni alohida ustun qilib ayirasiz.

5-qadam: bank takliflarini solishtirish

Ikki bankni toʻgʻri solishtirish uchun nafaqat stavkani, balki jami ortiqcha toʻlovni ham qarang. Komissiya, sugʻurta va xizmat haqi stavkaga kirmasligi mumkin. Ularni alohida qator qilib qoʻshing: umumiy ortiqcha toʻlov = foizlar + barcha qoʻshimcha toʻlovlar. Shunda 22% stavkali, lekin komissiyali taklif 24% stavkali komissiyasiz taklifdan qimmat chiqishi mumkin.

Koʻp uchraydigan xatolar

• Stavkani yillik qoldirish. PMT ga yillik stavka emas, oylik stavka beriladi (yillik / 12), muddat esa oylarda.
• Minus ishorasini unutish. PMT natijasi manfiy chiqadi; summani −B1 deb yozing yoki natijani minusga koʻpaytiring.
• Faqat oylik toʻlovga qarash. 12 oylik va 36 oylik kreditlarning oylik toʻlovi har xil, ortiqcha toʻlovi esa bir necha barobar farq qiladi.
• Bank jadvali bilan mos kelishini kutish. Bank foizni kunlar boʻyicha hisoblashi va komissiya qoʻshishi mumkin; yaqin natija chiqadi, lekin aniq boʻlmaydi.

Tayyor shablon: kredit kalkulyatori

Bepul Excel shabloni yuqoridagilarni yigʻib beradi:

• «Hisob-kitob»: summa, stavka, muddat, toʻlov turi, natijalar, yillar boʻyicha jadval va grafik.
• «Muddatidan oldin»: 60 tagacha muddatidan oldingi toʻlov. Muddatidan oldin toʻlagandan keyin nimani qisqartirishni — muddatni yoki toʻlovni — tanlash mumkin.
• «Jadval»: 360 oygacha foizlar, asosiy qarz va qoldiq bilan toʻliq jadval.

Annuitet va differensial toʻlovlar orasidagi tanlov ham shu yerda: annuitet — har oy teng toʻlov, differensial — kamayib boruvchi. Maksimal muddat — 360 oy. Natijalar bank hisobiga yaqin boʻladi, lekin bank foizlarni kunlar boʻyicha hisoblashi va komissiyalar qoʻshishi mumkin: bank jadvaliga tayaning. Shablon qarz oluvchilar, ipoteka olganlar, yakka tartibdagi tadbirkorlar va bank takliflarini solishtirayotganlar uchun. Fayl Excel 2007 va undan yangi versiyalarda hamda LibreOffice’da ishlaydi. Toʻplamda boʻsh jadval va oʻylab topilgan maʼlumotlar bilan toʻldirilgan namuna bor; hisob-kitob taxminiy.

Koʻp beriladigan savollar

Annuitet va differensialdan qaysi biri foydali?

Differensialda jami foiz kamroq, annuitetda oylik yuk tekis va boshida pastroq. Oylik daromadingiz koʻp boʻlsa, differensial arzonroq; tekis byudjet kerak boʻlsa, annuitet qulayroq.

Kreditni muddatidan oldin yopish har doim foydalimi?

Odatda ha, chunki qoldiq foizi toʻxtaydi. Lekin banklar komissiya yoki cheklov qoʻyishi mumkin: shartnomani oldindan tekshiring.

Samarali stavka nima?

Komissiya va qoʻshimcha toʻlovlarni ham hisobga olgan haqiqiy yillik foiz. Uni baholash uchun RATE yoki IRR funksiyasidan foydalanish mumkin.

Valyutadagi kredit uchun ham ishlaydimi?

Formula bir xil: summa, stavka va muddat qaysi valyutada boʻlsa, natija ham shu valyutada chiqadi. Kurs oʻzgarishi xavfini esa alohida baholash kerak.