Evcil Hayvan Aşı, Parazit İlacı ve Gider Takibi Excel'de Nasıl Yapılır

Aşı, iç parazit ilacı, pire ve kene damlası, mama alışverişi, veteriner... Bir evcil hayvanın bakımı birçok tarihe ve harcamaya dağılır; birden fazla hayvanınız varsa ya da evde birkaç kişi ilgileniyorsa iş iyice karışır. "Kuduz aşısını ne zaman yaptırmıştık?" sorusuna cevap bulmak için ceplerde fiş aramak kimsenin işi olmamalı.

Excel'de basit bir takip tablosu bu sorunu çözer: işlem tarihinden bir sonraki tarihi hesaplar, geciken ya da yaklaşan işlemleri vurgular, mamanın bitişini söyler ve giderleri toplar. Aşağıda adım adım kuruyoruz.

Neleri takip etmelisiniz?

Dört alan çoğu ev için yeterlidir:

1. Hayvanlar: Ad, tür, doğum tarihi, kilo.
2. İşlemler: Aşı, iç parazit, dış parazit (pire ve kene), kontrol ve benzeri; tarih ve kullanılan ilaç.
3. Mama: Elde kalan miktar ve günlük tüketim.
4. Giderler: Tarih, hayvan, kategori (mama, veteriner, bakım, aksesuar), tutar.

Önemli not: Aşı ve ilaç aralıkları hayvanın türüne, yaşına ve sağlığına göre değişir. Takvimi her zaman veterinerinize sorarak belirleyin; aşağıdaki sayılar yalnızca örnektir.

Bir sonraki işlem tarihi

Her işlem türü için tekrar aralığını bir ayar tablosunda tutun, örneğin iç parazit 90 gün. Son işlem tarihi C2'de ve aralık D2'deyse bir sonraki tarih:

=C2+D2

Yıllık aşı gibi ay bazlı aralıklarda SERİTARİH(C2;12) daha doğrudur. Uyarı sütunu:

=EĞER(E2<BUGÜN();"Gecikti";EĞER(E2-BUGÜN()<=14;"Yaklaşıyor";"Tamam"))

Koşullu biçimlendirmeyle "Gecikti" kırmızı, "Yaklaşıyor" sarı olsun. Aynı hayvan ve işlem türü için birden çok kayıt olacağından uyarının her zaman en son kayda göre hesaplanması gerekir. Başlangıç için en sade yol, her hayvan ve işlem türü için tek satır tutup tarihi her yeni işlemde güncellemek, eski kayıtları ise ayrı bir "geçmiş" sayfasına taşımaktır.

Mamanın kaç güne yeteceği

Elde 12 kg mama ve günlük tüketim 0,25 kg ise:

=12/0,25 → 48 gün

Hücreyle: =YUVARLA(C2/D2;0). Bitiş tarihi için bugünün tarihine bu gün sayısını ekleyin. Sipariş vermeniz gereken günü, tedarik süresini düşerek bulursunuz.

Giderleri toplamak

Kategorilere göre toplam:

=ETOPLA(Giderler!$C:$C;"Veteriner";Giderler!$D:$D)

Hayvan başına yıllık gider için aynı formülü hayvan adıyla kullanın.

Aylık ortalama 21.000 ÷ 12 = 1.750 TL. Bu rakamı bilmek, bütçeyi gerçekçi planlamanızı sağlar. Rakamlar yalnızca örnektir.

Sık yapılan hatalar

• Tarihi aşı karnesine güvenip tabloya yazmamak: Karne kaybolabilir. Fotoğrafını çekin ve tarihleri tabloya da girin.
• Tüm hayvanlara aynı aralığı uygulamak: Yavru ve yetişkin, kedi ve köpek farklı programlara tabidir.
• Ortak giderleri kaydetmemek: Kum, oyuncak, bakım sepeti gibi küçük harcamalar toplamda büyür.
• Sadece geçmişi kaydetmek: Tablonun asıl işi bir sonraki tarihi söylemektir.

Ailece kullanmak

Evde birkaç kişi hayvana bakıyorsa dosyayı paylaşılan bir yerde tutun ve herkesin yaptığı işlemi hemen girmesini kural haline getirin; böylece aynı ilacı iki kez vermezsiniz. Veteriner randevusundan çıkarken yeni tarihleri hemen tabloya yazın ve veterinerin söylediği aralığı ayar bölümüne işleyin.

Hazır evcil hayvan takip şablonu

Şablon ücretli bir üründür; sıradan formüllerle çalışan bir Excel dosyasıdır, özel bir program değildir.

• «Ayarlar» sayfası: Rapor tarihi ve işlem tekrar aralıkları; değiştirilebilir.
• «Evcil hayvanlar» sayfası: En fazla 10 hayvan; yaş, kilo, günlük miktar ve kalan mama, kaç güne yeteceği.
• «İşlemler» sayfası: En fazla 200 kayıt; tarih, hayvan, işlem türü, ilaç; sonraki tarih ve uyarı kendiliğinden hesaplanır.
• «Giderler» sayfası: Kategorilere göre en fazla 300 kayıt.
• «Özet» sayfası: Hayvanlara ve kategorilere göre giderler, geciken işlemler ve grafik.

Kedi, köpek, kuş, kemirgen ya da sürüngen için kullanılabilir; işlem türlerini ve aralıkları siz belirlersiniz. Sonraki tarih, son işlemin tarihine «Ayarlar»daki tekrar aralığı eklenerek bulunur. Varsayılan aralıklar yaklaşıktır ve veterinerin yerini tutmaz. Pakette boş tablo ve kurgusal verili örnek bulunur. Excel 2007 ve üstünde ile LibreOffice'te çalışır, makro yok, dosya Türkçedir.

Sık sorulan sorular

Aşı tarihlerini tabloya yazmak yeterli mi?

Tablo hatırlatır, ama resmî kayıt aşı karnesidir. İkisini birlikte tutun.

Birden fazla hayvanım varsa nasıl düzenlemeliyim?

Her hayvan ayrı satır ya da sayfa olsun; işlemlere hayvan adını yazın. Böylece hem tek tek hem toplam görürsünüz.

Mama bitmeden nasıl uyarı alırım?

Kalan gün sayısı belirli bir eşiğin altına inince hücreyi renklendirin. Tedarik süreniz 3 gün ise eşiği 7 gün yapın.

Veteriner giderlerini sigortayla ilişkilendirebilir miyim?

Hayvan sigortanız varsa geri ödeme alanı için ayrı bir sütun ekleyebilirsiniz; net gideri brüt gider ile geri ödeme farkı olarak hesaplayın.