KHIZHNYAKOVLig Usulü (Herkes Herkesle) Turnuva Puan Durumu Excel'de Nasıl Hazırlanır
Lig Usulü Puan Durumu — Excel Şablonu — Şablonu aç →
Okul turnuvası, mahalle futbol ligi, satranç ya da masa tenisi müsabakası: lig usulünde herkes herkesle oynar ve puan durumunu her maçtan sonra yeniden hesaplamak gerekir. Elle hesap, özellikle puan eşitliklerinde hataya açıktır ve katılımcıların itirazına yol açar.
Excel'de bu tabloyu bir kez kurarsanız skoru girmek yeter; puan, averaj ve sıralama kendiliğinden güncellenir. Bu yazıda maç sayısını nasıl hesaplayacağınızı, puan tablosunu nasıl kuracağınızı ve eşitlik durumunda sıralamanın nasıl çözüleceğini örnekle anlatıyorum.
Lig usulü nasıl işler?
Her takım diğer her takımla bir kez (tek devre) ya da iki kez (çift devre) oynar. Takım sayısı n ise:
- Tek devrede toplam maç sayısı: n × (n − 1) ÷ 2
- Takım sayısı çiftse hafta sayısı: n − 1
6 takım için 6 × 5 ÷ 2 = 15 maç ve 5 hafta vardır. Takım sayısı tekse her hafta bir takım dinlenir (bay geçer).
Eşleşmeleri nasıl yaparsınız?
Klasik yöntem döndürme (circle) yöntemidir: bir takımı sabit tutup diğerlerini her hafta saat yönünde bir kademe kaydırırsınız. Elle yapmak mümkün, ama takım sayısı arttıkça hata riski büyür; bu yüzden hazır bir takvim şablonu işinizi kolaylaştırır.
Puan tablosunu kurmak
Maçlar sayfasında takım 1, takım 2 ve iki skor sütunu olsun. Puan tablosunda her takım için şunlar hesaplanır:
- Oynanan: takımın skoru girilmiş maç sayısı
- Galibiyet, beraberlik, mağlubiyet
- Atılan ve yenilen gol, averaj
- Puan: galibiyet × 3 + beraberlik × 1 (puanları kendi kurallarınıza göre değiştirin)
Atılan golü bulmak için takım iki yerde geçebileceğinden iki ETOPLA toplanır:
=ETOPLA(Maçlar!$B:$B;A2;Maçlar!$D:$D)+ETOPLA(Maçlar!$C:$C;A2;Maçlar!$E:$E)
Burada B ev sahibi, C deplasman takımı, D ev sahibi skoru, E deplasman skorudur. Galibiyet sayısı için ÇOKEĞERSAY ile ya da yardımcı sütunla sonucu saymak mümkündür. Puan ise basit bir çarpımdır:
=C2*Parametreler!$B$1+D2*Parametreler!$B$2
Puanları bir parametre sayfasına koyun; bazı turnuvalarda galibiyet 2, beraberlik 1 puandır.
Eşitlikte sıralama
Gerçek hayattaki en büyük tartışma eşit puanda çıkar. Önce kuralı yazılı hale getirin. Yaygın sıra: puan, sonra averaj, sonra atılan gol. Excel'de bunu tek bir sıralama anahtarına çevirebilirsiniz:
=Puan*1000000+(Averaj+500)*1000+AtılanGol
Bu anahtar büyükten küçüğe sıralanır. Sıra numarasını bulmak için:
=ÇOKEĞERSAY($H$2:$H$7;">"&H2)+1
Küçük bir örnek
Dört takımlı bir turnuvada üç maç bitti:
| Maç | Skor |
|---|---|
| A – B | 2–1 |
| C – D | 0–0 |
| A – C | 1–1 |
Puan durumu (galibiyet 3, beraberlik 1):
| Takım | O | G | B | M | Averaj | Puan |
|---|---|---|---|---|---|---|
| A | 2 | 1 | 1 | 0 | +1 | 4 |
| C | 2 | 0 | 2 | 0 | 0 | 2 |
| D | 1 | 0 | 1 | 0 | 0 | 1 |
| B | 1 | 0 | 0 | 1 | −1 | 0 |
C ile D arasında puan farkı var; ama iki takım aynı puanda olsaydı averaj ve atılan gole bakılırdı. Satranç gibi sporlarda skorları "1–0", "½–½" yerine tam sayıya çevirmek (örneğin 2–0, 1–1) formülleri sadeleştirir.
Sık yapılan hatalar
- Kuralı turnuvadan sonra belirlemek: Eşitlik kuralını ve puan sistemini baştan duyurun.
- Bay geçen takımı unutmak: Tek sayıda takımda her hafta kim dinleniyor, takvimde görünmeli.
- Skoru yanlış sütuna girmek: Ev sahibi ve deplasman sırasını karıştırmak puanları tersine çevirir.
- Oynanmamış maçı sıfır saymak: Boş skor, 0–0 değildir. Formüller boş hücreyi ayrı ele almalı.
Hazır lig usulü şablonu
Şablon ücretli bir üründür ve sıradan formüllerle çalışan bir Excel dosyasıdır.
- “Takımlar” sayfası: Katılımcı listesi; en fazla 12 takım.
- “Maçlar” sayfası: Haftalara göre takvim, takım sayısına göre oluşur; skorları buraya girersiniz.
- “Puan Durumu” sayfası: Oynanan, galibiyet, beraberlik, mağlubiyet, puan ve sıralama.
- “Parametreler” sayfası: Galibiyet ve beraberlik puanları; kendi kurallarınıza göre ayarlanır.
Puan eşitliğinde sıralama önce averaja, sonra atılan gole göre belirlenir. Futbol, masa tenisi, okul müsabakaları ve satranç (sonuçlar skor biçiminde girilerek) için kullanılabilir. Pakette boş tablo ve kurgusal verili örnek bulunur. Excel 2007 ve üstünde ile LibreOffice'te çalışır, makro yok, dosya Türkçedir.
Sık sorulan sorular
Çift devreli lig nasıl kurulur?
Maç listesini iki kez kullanın; ikinci devrede ev sahibi ve deplasman takımlarını değiştirin. Toplam maç sayısı n × (n − 1) olur.
Takım sayısı tek ise ne olur?
Her hafta bir takım bay geçer. Takvimde sanki "bay" adlı hayali bir takım varmış gibi çalışırsınız; bu takıma karşı oynayan takım o hafta dinlenir.
Averaj nedir?
Atılan golden yenilen golün çıkarılmasıdır. Voleybol ve basketbol gibi sporlarda set ya da sayı averajı kullanılır; kuralınızı turnuva öncesi belirleyin.
Puan eşitliğinde ikili maç sonucu bakılabilir mi?
Bazı turnuvalar ikili müsabakayı öne alır. Bu kural daha karmaşık formül ister; kullanacaksanız duyurulmuş net bir sıra belirleyin ve sonuçları elle doğrulayın.
