Taʼmir uchun materiallar hisobini Excelda qanday qilish kerak
Taʼmir uchun materiallar hisobi — Excel shabloni — Bepul yuklab olish →
Taʼmirda ikki xil xato qimmatga tushadi. Birinchisi — kam olish: oxirgi rulon yetmay qoladi, doʻkonda esa boshqa partiya, rangi biroz farq qiladi. Ikkinchisi — koʻp olish: ortiqcha qadoqlar omborda yotadi, pul esa sarflangan.
Yaxshi xabar shuki, materiallar miqdorini oddiy formulalar bilan aniq hisoblash mumkin. Faqat oʻlchamlar, sarf meʼyori va kesish zaxirasi kerak. Quyida har bir materialni qanday hisoblashni koʻrsatamiz.
Oʻlchamlarni yigʻish
Har bir xona uchun yozing: uzunlik, eni, balandligi, derazalar va eshiklar soni va oʻlchamlari. Shundan uchta asosiy kattalik chiqadi:
- Pol yuzasi = uzunlik × eni.
- Perimetr = 2 × (uzunlik + eni).
- Devor yuzasi = perimetr × balandlik − deraza va eshiklar yuzasi.
Misol: xona 4 × 3 m, balandligi 2,7 m, bitta deraza 1,5 × 1,4 m, eshik 0,9 × 2,1 m.
Pol: 12 m². Perimetr: 14 m. Devor: 14 × 2,7 = 37,8 m²; deraza 2,1 m², eshik 1,89 m²; sof devor yuzasi 37,8 − 2,1 − 1,89 = 33,81 m².
Excelda: A2 — uzunlik, B2 — eni, C2 — balandlik, D2 — deraza va eshiklar yuzasi boʻlsa:
=2*(A2+B2)*C2-D2
Materiallar boʻyicha formulalar
Oboy. Rulon uzunligi 10,05 m, eni 1,06 m boʻlsin. Xona balandligi 2,7 m, rapport uchun zaxira bilan 2,8 m. Bitta rulondan 3 ta polosa chiqadi (10,05 / 2,8 = 3,6, butun qismi 3). Perimetr 14 m, polosa soni 14 / 1,06 ≈ 13,2, yaʼni 14 polosa. Rulonlar: 14 / 3 = 4,67, yuqoriga yaxlitlab 5 rulon.
=ROUNDUP(ROUNDUP(Perimetr/1,06;0)/INT(10,05/(C2+0,1));0)
Bu yerda Perimetr — xona perimetri, C2 — balandlik.
Boʻyoq. Sarf meʼyori odatda qadoqda yozilgan, masalan 10 m² ga 1 litr, ikki qatlamda. Devor yuzasi 33,81 m² uchun: 33,81 / 10 × 2 = 6,8 litr. Yaxlitlab bankalarga:
=ROUNDUP(G2/10*2/BankaLitri;0)
Plitka. Pol yuzasi / bitta plitka yuzasi, plus kesish zaxirasi 10%. 12 m² uchun, plitka 0,3 × 0,3 = 0,09 m²: 12 / 0,09 = 133,3, zaxira bilan 147 dona, qadoqqa yaxlitlang.
Laminat. Pol yuzasi plus 5–10% zaxira, qadoqdagi yuzaga boʻlinadi: 12 × 1,07 = 12,84 m², qadoqda 2,4 m² boʻlsa, 5,35 → 6 qadoq.
Plintus. Perimetr minus eshik eni, taxminan 14 − 0,9 = 13,1 m, plus burchaklar uchun zaxira, dona uzunligiga boʻlib yuqoriga yaxlitlang.
Gruntovka, shpatlyovka, yelim. Ular ham yuzaga sarf meʼyoriga koʻpaytiriladi. Meʼyorni har doim qadoqdagi yozuvdan oling, ularni jadvalga alohida varaqqa chiqaring.
Zaxira va yaxlitlash
Har doim oxirida yuqoriga yaxlitlang (ROUNDUP): qadoqning kasr qismini sotib boʻlmaydi. Kesish va sinishga zaxira: plitkada 10%, laminatda 5–7%, oboyda rapportga qarab. Diagonal yotqizilgan plitka uchun zaxirani 15% gacha oshiring.
Odatiy xatolar
- Deraza va eshiklarni ayirmaslik. Boʻyoq va oboy ortiqcha olinadi.
- Faqat yuzani hisoblash, qadoqni emas. Hisoblangan 12,84 m² ni 2,4 m² li qadoqlarda olish kerak.
- Sarf meʼyorini taxmin qilish. Qatlamlar soni va sirt turi (gʻovak devor koʻproq oladi) natijani oʻzgartiradi.
- Partiyani hisobga olmaslik. Materialni bir yoʻla va bir partiyadan oling.
- Narx va qiymatni hisoblamaslik. Miqdor tayyor boʻlgach, narxni koʻpaytirib byudjetni darhol koʻring.
Xaridni tartibga solish
Hisob tayyor boʻlgach, materiallarni ishlar ketma-ketligiga qarab guruhlang: avval qoʻpol ishlar (shpatlyovka, gruntovka), keyin pardozlash (boʻyoq, oboy), oxirida pol va plintus. Shunda pulni bosqichma-bosqich sarflaysiz va katta xaridni bir kunga toʻplamaysiz. Har bir qatorga narxni yozing: miqdor × narx = qiymat, jami esa taʼmir byudjetining materiallar qismi. Kutilmagan xarajatlar uchun 10% atrofida zaxira qoldiring.
Tayyor shablon: Taʼmir materiallari hisobi
Bu bepul shablon yuqoridagi hisoblarni tayyor holda beradi:
- «Meʼyorlar» varagʻida rulon va qadoq oʻlchamlari, boʻyoq, gruntovka, shpatlyovka va yelim sarfi, kesish zaxirasi turadi; barchasini tahrirlash mumkin.
- «Xonalar» varagʻiga 20 tagacha xona kiritiladi: oʻlchamlar, derazalar, eshiklar va qaysi ishlar qilinishi belgilanadi.
- «Materiallar» varagʻida xarid roʻyxati miqdori, narxi va qiymati bilan chiqadi, grafik ham bor. Narxlarni kiritsangiz, qiymat hisoblanadi.
- «Smeta» varagʻida materiallar, ishlar va kutilmagan xarajatlar zaxirasi bor.
Fayl Excel 2007 va undan yangi versiyalarda hamda LibreOfficeʼda ishlaydi. Toʻplamda boʻsh jadval va oʻylab topilgan maʼlumotli namuna bor. Hisob-kitob taxminiy. Fayl oʻzbek tilida.
Koʻp beriladigan savollar
Oboy rulonlarini qanday hisoblash kerak?
Avval xona balandligi va rapport zaxirasidan bitta rulondan nechta polosa chiqishini toping, keyin perimetrni rulon eniga boʻlib, polosalar sonini aniqlang. Rulonlar = polosalar / bir rulondagi polosa, yuqoriga yaxlitlanadi.
Zaxira qancha boʻlishi kerak?
Plitkada 10%, laminatda 5–7%, murakkab yotqizishda koʻproq.
Deraza va eshiklarni hisobga olish kerakmi?
Ha, ularning yuzasini devor yuzasidan ayirasiz. Eshik eni plintus uzunligidan ham ayriladi.
Hisob-kitob qanchalik aniq?
U oʻlchamlaringiz va sarf meʼyorlaringiz aniqligiga bogʻliq. Natijani taxminiy deb qabul qiling va xariddan oldin ustaning fikri bilan solishtiring, ayniqsa murakkab geometriyali xonalarda.
KHIZHNYAKOV