Doira tizimidagi turnir jadvalini Excelda qanday tuzish kerak

Mahalla futbol turniri, maktab voleybol musobaqasi yoki shaxmat chempionati: hammasida bir xil muammo bor. Har bir oʻyindan keyin jadvalni qoʻlda qayta hisoblash, ochkolarni sanash va oʻrinlarni belgilash. Xatolik tez-tez chiqadi, ishtirokchilar esa natijaga ishonmay, qayta sanashni talab qiladi.

Doira tizimida har bir jamoa boshqalar bilan bir marta oʻynaydi. Jadvalni Excelda qursangiz, hisobni kiritishning oʻzi yetarli. Quyida buni qanday qilish koʻrsatiladi.

Doira tizimi: oʻyinlar soni va davralar

Agar N ta jamoa boʻlsa, jami oʻyinlar soni N × (N − 1) / 2. Masalan, 6 jamoada 15 oʻyin, 8 jamoada 28 oʻyin.

Davralar soni: jamoalar soni juft boʻlsa N − 1, toq boʻlsa N (har davrada bir jamoa dam oladi). 6 jamoa — 5 davra, har birida 3 oʻyin.

Kalendar tuzishning oddiy usuli — «aylana» (Berger jadvali): jamoalardan birini qoʻzgʻalmas qoldirib, qolganlarni har davrada bir oʻrin siljitasiz. Natijada har bir juftlik aynan bir marta uchrashadi. Jamoalar soni toq boʻlsa, qoʻshimcha «dam olish» qatorini qoʻshing.

Jadval ustunlari

Oʻyinlar jadvalida: davra, uy egasi, mehmon, uy egasi golli, mehmon golli. Turnir jadvalida: oʻynalgan oʻyin, gʻalaba, durang, magʻlubiyat, urilgan va oʻtkazib yuborilgan golli, gol farqi, ochko, oʻrin.

Ochkolar uchun qoida odatda: gʻalaba — 3, durang — 1, magʻlubiyat — 0. Baʼzi musobaqalarda boshqacha, shuning uchun qiymatlarni alohida katakda saqlang.

Formulalar

Jamoa nomi A2 katakda, «Oʻyinlar» varagʻida uy egasi B, mehmon C, golli D va E ustunlarida boʻlsin.

Gʻalabalar soni (uyda ham, mehmonda ham):

=COUNTIFS(Oyinlar!B:B;A2;Oyinlar!F:F;"Y")+COUNTIFS(Oyinlar!C:C;A2;Oyinlar!F:F;"M")

bu yerda F ustunida yordamchi natija: uy egasi yutsa «Y», mehmon yutsa «M», durang boʻlsa «D». Natijani oddiy IF bilan olasiz:

=IF(D2="";"";IF(D2>E2;"Y";IF(D2<E2;"M";"D")))

Ochko:

=Gʻalaba*3+Durang*1

Urilgan golli SUMIF bilan ikki tomondan yigʻiladi:

=SUMIF(Oyinlar!B:B;A2;Oyinlar!D:D)+SUMIF(Oyinlar!C:C;A2;Oyinlar!E:E)

Oʻrinlarni aniqlash

Ochkolar teng boʻlganda odatda gol farqi, keyin urilgan golli hisobga olinadi. Excelda buni bitta saralash balliga aylantiring:

=Ochko*1000000+GolFarqi*1000+UrilganGol

Keyin RANK bilan oʻrin:

=RANK(K2;$K$2:$K$13)

Bu yerda gol farqi manfiy boʻlsa ham tartib saqlanadi, chunki ochkolar eng yuqori darajada.

Misol. Toʻrt jamoa, uch oʻyin tugadi.

Turnirni tashkil qilish boʻyicha maslahatlar

Boshlashdan oldin qoidalarni yozib, hamma ishtirokchiga koʻrsating: gʻalaba va durang uchun nechta ochko, ochko teng boʻlganda nima hal qiladi, oʻyin qancha davom etadi, oʻyinga kelmagan jamoaga nima beriladi. Kalendarni oldindan chop eting va oʻyin vaqti hamda joyini yonida yozing. Natijalarni oʻyin tugagan zahoti kiriting: jadval tez yangilansa, ishtirokchilar qiziqishini yoʻqotmaydi. Ikki jamoa bir vaqtda oʻynay olmasa, davralar tartibini almashtirish mumkin, lekin juftliklar takrorlanmasin.

Tenglikni buzish: qoʻshimcha qoidalar

Baʼzan ochko, gol farqi va urilgan golli ham teng chiqadi. Bunday holda ishtirokchilarga oldindan maʼlum boʻlgan qoʻshimcha qoida kerak: oʻzaro uchrashuv natijasi, gʻalabalar soni yoki qurʼa. Qoidani turnir nizomiga yozib, jadval yonida koʻrsating, aks holda bahs chiqadi.

Odatiy xatolar

• Boʻsh natijani 0:0 deb hisoblash. Oʻynalmagan oʻyin boʻsh qoladi va hisobga kirmaydi.
• Teng ochkoda qoidani oldindan kelishmaslik. Turnir boshlanishidan oldin tartibni yozing.
• Jamoalar nomini turlicha yozish. Roʻyxatdan tanlang.
• Kalendarni qoʻlda tuzish. Juftliklarni takrorlash yoki tushirib qoldirish oson.

Tayyor shablon: Doira tizimidagi turnir jadvali

Bu pullik shablon turnirni boshqarishni osonlashtiradi:

• «Jamoalar» varagʻiga ishtirokchilar roʻyxati kiritiladi, 12 tagacha jamoa.
• «Oʻyinlar» varagʻida davralar boʻyicha kalendar jamoalar soniga qarab tuziladi, siz esa hisobni kiritasiz.
• «Jadval» varagʻi oʻyinlar, gʻalabalar, duranglar, magʻlubiyatlar, ochkolar va oʻrinlarni hisoblaydi. Ochko teng boʻlsa, oʻrin gol farqi, keyin urilgan golli boʻyicha aniqlanadi.
• «Parametrlar» varagʻida gʻalaba va durang uchun ochkolar belgilanadi.

Shaxmat uchun ham mos: natijani hisob formatida kiritish kifoya. Fayl Excel 2007 va undan yangi versiyalarda hamda LibreOfficeʼda ishlaydi. Toʻplamda boʻsh jadval va oʻylab topilgan maʼlumotli namuna bor. Hisob-kitob taxminiy. Fayl oʻzbek tilida.

Koʻp beriladigan savollar

Qaysi turnirlar uchun doira tizimi mos?

8–10 tagacha jamoa boʻlsa mos: oʻyinlar soni hali boshqarsa boʻladigan darajada. Jamoalar koʻp boʻlsa, guruhlarga boʻlish yoki olimpiya tizimi qulayroq.

Ikki doira oʻynash kerakmi?

Uy va mehmon oʻyinlarini adolatli taqsimlash uchun koʻp ligalarda ikki doira oʻynaladi. Kichik turnirda bir doira yetarli.

Oʻynalmagan oʻyin jadvalga qanday taʼsir qiladi?

Hisob kiritilmaguncha oʻyin hisoblanmaydi va ochko berilmaydi.